kultura enter miesięcznik wymiany idei

PDF

Let us talk and think about Belarus no more. Let us suspend our judgements, expectations, projections, patterns and proposals for solutions, our hermeneutics and policies and deliberations on some or other necessities that Belarus should recognize and accept. Let us put aside our declensions of Belarus for future lessons. Now, somewhat indifferent, in order to speak Belarusian in a more comprehensible manner, let us take part in the lesson of the Belarusian “language:” A Report on the Condition of NGOs and Independent Culture in Belarus.

___________

Numer sfinansowany przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

>>

PDF

Przestańmy mówić i myśleć o Białorusi. Zawieśmy nasze sądy, oczekiwania, projekcje, schematy i propozycje rozwiązań, nasze hermeneutyki i polityki oraz mniemania o takich czy innych koniecznościach, jakim powinna sprostać Białoruś. Odłóżmy na przyszłe „lekcje” z Białorusi nasze deklinacje, w których ją odmieniamy. Teraz natomiast, indyferentni, aby zrozumialej mówić po białorusku, weźmy udział w lekcji „języka” białoruskiego: „Raport o stanie kultury niezależnej i NGO w Białorusi”.

___________

Numer sfinansowany przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

>>

„Relacje Polski z Litwą są najgorsze w Unii Europejskiej. Gorsze niż stosunki Węgier ze Słowacją, czy Węgier z Rumunią” – stwierdził Edward Lucas – dziennikarz tygodnika The Economist.

Sprawa zwrotu ziemi w Wilnie i na Wileńszczyźnie, utrzymanie oświaty polskojęzycznej, pisownia imion i nazwisk przedstawicieli mniejszości polskiej w dokumentach osobistych czy dwujęzycznej pisowni nazw ulic w miejscach, w których większość stanowią przedstawiciele mniejszości polskiej oraz sprawa Możejek to punkty triangulacyjne w aktualnych relacjach litewsko- polskich. >>

Od wyborów prezydenckich na Ukrainie minęło ponad pół roku. Okres ten okazał się wystarczająco długim, a na pewno dość intensywnym, aby doświadczyć wyraźnych i brzemiennych zmian w pelengu państwa rządzonego przez Janukowycza. Nawet ci komentatorzy życia politycznego, którzy jeszcze przed wyborami „mniejszego zła” stawiali na Janukowycza, uznając go za twardogłowego, ale przewidywalnego polityka o moskiewskim zabarwieniu, plują sobie w brodę obserwując to, co się dzieje w ich kraju. A, jak zgodnie przyznają, dzieje się źle i istnieje wszelkie prawdopodobieństwo, że będzie jeszcze gorzej. >>

Jak zwykle chorujemy na Wschód. Na Litwę. Na Ukrainę, na Białoruś. Bezsprzecznie i nieodwołalnie. Z własnej, nieprzymuszonej woli.

To trudna choroba, w zasadzie nieuleczalna – na szczęście w obecnych polskich realiach dość rzadko spotykana. Szerzą się co prawda od czasu do czasu stany podgorączkowe, zazwyczaj w okolicy wyborów parlamentarnych czy prezydenckich, kiedy prawa i lewa strona naszej sceny politycznej na chwilę przenosi tam swoją kampanię, ale faktem jest, że nieliczni „zarażeni wschodem” nie wpływają na konsensusy i hierarchie polskiego dyskursu. Mimo wszystko – spróbujmy.

1569-2009. 440 rocznica zawarcia Unii Lubelskiej. Nie mogliśmy być obojętni wobec tego doniosłego faktu dla historii Europy. Z tej okazji Dział Wschodni miesięcznika w całości poświęcony został problematyce stosunków polsko-litewskich, nie dość obecnej w dyskursie medialnym, często w ogóle nieobecnej w świadomości obydwu narodów. Skupiliśmy się na problemach bliższych nam czasowo, na kwestii sporów wokół karty Polaka, będącego wypadkową historycznych zaszłości między Polakami i Litwinami, oraz na kondycji kultury polskiej na Litwie. W nowym cyklu tłumaczeń białoruskiego miesięcznika „Arche” udostępniamy czytelnikom artykuł odsłaniający nieznane fakty dotyczące tajnych porozumień litewsko-białoruskich z 1923 roku, zorientowanych na dyplomatyczną walkę z Polakami. >>

Niewiele jest państw, które mogą sobie pozwolić na medialne nieistnienie, na stosunkowo dużą wewnętrzna niezależność. Na milczenie nawet wtedy, gdy tuż za granicą, u najbliższych sąsiadów, w Gruzji, toczy się wojna. Pozwolić sobie może na to bogaty, ten, który na swoim podwórku ma wszystko, co niezbędne do życia. Azerbejdżan – kraj z krótkich prasowych notek, pachnąca naftą aksamitna satrapia, obiekt westchnień Zachodu, który chce wyrwać się z objęć Moskwy. Bohater polskiego snu o energetycznej ścianie wschodniej od Azerbejdżanu po Estonię. >>

Wciąż nie mogą się pozbyć balastu historycznych pomówień, półprawd rodzących się w nieuważnym oglądzie ich sprawy, stereotypów gorliwie pielęgnowanych, będących pożywką dla utuczonych mitów, rozwichrzonych bujd i jakże znakomitych niejednokrotnie bredni. Białoruś i Ukraina, wyrodne dzieci Rosji, niewdzięczni bracia młodsi, zbuntowane carskie kolonie, blade emanaty Moskwy, z pożyczoną historią, nieswoim teatrem, poezją deklamująca się w obcym języku. Umoczone w micie chyba największym – jednej, odwiecznej Rusi, w micie, który odmawia im rodzimej kultury. I my w tym, sąsiedzi, Europejczycy, którym bliskość geograficzna tych dwu narodów jest często za dowód i usprawiedliwienie rzekomej wiedzy. Tak naprawdę zaś, gdy próbujemy choćby w samych sobie sformułować jeden argument za ich swoistością, wchodzimy w mroczny rejon. >>