kultura enter miesięcznik wymiany idei

Poznałam go już po tym, gdy odszedł. Na początku zobaczyłam jego przygnębienie, potem usłyszałam jego imię, które coraz częściej zaczęło pojawiać się w moim otoczeniu, następnie dowiedziałam się, że jest poetą i, nareszcie, do mojego życia wkroczył jego mit. >>

W jego wykonaniu to nie jest zwykła realizacja twórczej koncepcji, jak jest to w przypadku rosyjskiej grupy artystycznej „War”. On sam jest Wojną, ale wojną w stylu białoruskim. >>

Była pewna cecha w wyglądzie Gieny Hackiewicza, którą inaczej niż promienistość nie można określić. Cały promienieje. Czerwony, błękitny, żółty – kolory kumulowały się w jego wyglądzie, żeby zabłysnąć niepowtarzalnie optymistycznym kalejdoskopowym promieniowaniem. >>

Jego prac nie można określać jako przerażające czy okropne. Rzeczywiście, na pierwszy rzut oka pojawia się strach, ale nie sposób jednak oderwać się od tych „historii”. To jest piękno odrażające, piękno grozy rzeczywistości, która jest obecna w naszym życiu. >>

Przy wyjściu z metra stale stoi kobieta w długim szarym palcie. W ręku ma walizkę. Nic szczególnego. Szara kobieca postać. Szare do ziemi palto. Szara walizka. Z szarych ust dobiega cię szept: „Chłopaki, papierosy, papierosy!”. >>

W grudniu ubiegłego roku Białoruski Wolny Teatr (WT) znalazł się w warunkach bycia nie tylko „po tamtej stronie” kultury białoruskiej, ale w zasadzie poza Białorusią. Widz, który ma potrzebę innej, niezręcznej, prowokującej sztuki, z pewnością w tym roku został pozbawiony teatru.
>>

Artysta „studiuje” bohaterów współczesnych komiksów oraz kreskówek, żeby – wykorzystując dodatkowe wyrazy i przedmioty – tworzyć nowy kontekst dla interpretacji.

>>

Ilyę Charapko-Samokhvalova, lidera projektów muzycznych Cassiopeia oraz Petlya Pristrastiya, dziennikarze białoruscy określają „bohaterem lirycznym” i „fenomenem białoruskiej muzyki alternatywnej”. W tym roku Ilya po raz drugi został nominowany do znanej w Rosji nagrody w dziedzinie muzyki alternatywnej Wilk Stepowy (Steppenwolf). >>

W tym roku w dniach od 23 czerwca do 22 lipca w Galerii Sztuki Współczesnej „Ŭ” realizowany był projekt „Aeternus et momentum”. W ramach projektu odbyła się prezentacja białoruskiego artysty, przedstawiciela street artu, Andreya Busla, a także dyskusja na temat tego kierunku oraz eksperymentalny koncert muzyczny. >>

Kim Hadziejeu lub po prostu Kim – legendarny dysydent oraz unikatowy miński intelektualista z czasów radzieckich. To żywa encyklopedia, nauczyciel wielu utalentowanych chłopaków oraz dziewcząt, którzy jak muszki roili się dookoła niego w latach sześćdziesiątych–dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia. >>

Posługujący się językiem białoruskim działacz kultury nie ma szans stać się liderem politycznym. Czy białoruska inteligencja ponosi odpowiedzialność za postawę dużej części swoich rodaków? Oczywiście – inna postawa białoruskiego społeczeństwa jest niemożliwa. >>

To, z czym w tej chwili środowiska kultury białoruskiej mają największy problem, to polityzacja ich aktywności. Siłą niejako i wbrew nim samym. >>

>>

Współczesna sztuka białoruska dzisiaj jest wspólnotą „autorów”, dla których po upływie 20 lat od rozpadu Związku Sowieckiego nie powstała scena artystyczna. W związku z tym, aby przetrwać, „autor” zmuszony jest do wyboru partyzanckiej strategii istnienia. >>

Zasiadający przy okrągłych stołach, białoruscy krytycy, reżyserzy, dyrektorzy teatrów odwołują się do pojęć „współczesne trendy”, „współczesny bohater”, „aktualna tematyka”. W praktyce jednak państwowe białoruskie teatry wolą bezpiecznie omijać współczesność szerokim łukiem. >>

Środowisko niezależnego teatru w Białorusi jest dziś rozproszone i chaotyczne; to przeważnie odrębne, pojedyncze projekty, nieregularne festiwale i jednorazowe spektakle. >>

Białoruś do dnia dzisiejszego pozostaje białą plamą na muzycznej mapie Europy. Być może takie odizolowanie stało się przyczyną tego, że białoruski underground muzyczny wyróżnia się oryginalnym stylem oraz brzmieniem autorskim. >>

Współczesny białoruski proces literacki przypomina „organizm”, dręczony przez różne „bolączki”. Bolą nas kwestie swobody autorskiej i zapotrzebowania na literaturę ze strony władz, wydawnictw i czytelników. >>

Współczesne kino białoruskie to tajemnica. Niezależnie od tego, że twórcy białoruscy robią dobre filmy, w Białorusi większość ludzi jest przekonana, że białoruskie kino nie istnieje. >>

Prywatne inicjatywy kulturalne w Białorusi nie otrzymują ze strony państwa realnej pomocy. Niezależne, niekomercyjne ośrodki artystyczne pozostają jedynie inicjatywą garstki entuzjastów i osób prywatnych. >>

W Białorusi do tej pory utrzymywane są nierentowne wydawnictwa państwowe, wykonujące składane przez państwo zamówienia na literaturę, która zaspokaja interesy władzy. Dla państwa nie jest ważna jakość literatury, lecz to, czy autor jest „swój” czy też „obcy”. >>

W Białorusi nie ma dziś żadnej niezależnej wytwórni, która by w pełni współpracowała z zespołami muzycznymi. Niezależne zespoły nadal pozostają „amatorskie”, bo nie ma możliwości, by żyć z profesjonalnego grania. >>

Niezależne białoruskie projekty muzyczne, mimo że są nagradzane i doceniane w Rosji i Zachodniej Europie, na ojczyźnie zmuszone są do funkcjonowania w warunkach na wpół „konspiracyjnych”. >>

Kino na całym świecie od dawna opiera się o inne schematy. Narodowa wytwórnia filmowa Biełarusfilm funkcjonuje według systemu sowieckiego, który w ewidentny sposób dzisiaj już się nie sprawdza. >>

Minister kultury odkrył, że od 116 lat nie ma oficjalnej reprezentacji białoruskiej sztuki współczesnej na Biennale w Wenecji. Minister rozumie sytuację, może nawet chciałaby się pochwalić białoruskimi artystami, tylko nie może, bo jak chwalić się ludźmi, którzy krytykują system, w których biografiach zapisane jest „wygnany”. >>

>>

Dzisiaj w Białorusi każda polityka zjednoczenia się poza kontrolą władzy, jak również przejaw samodzielności w myśleniu i zachowaniu, tak lub inaczej trafia w sferę polityki, zgody lub niezgody z kursem politycznym prezydenta i struktur rządowych. >>

Otoczenie prawne, w jakim działają białoruskie organizacje pozarządowe, jest bardzo niestabilne. W ciągu ostatnich 15 lat nowelizowano je głównie po to, aby ułatwić reżimowi Łukaszenki eliminację tych najaktywniejszych i najsilniejszych.

>>

Sprawdzona zasada mówi, że będąc w drodze, należy zawsze zatrzymywać się przy obleganych zajazdach. To samo dotyczy wyboru partnera w projekcie. Szczególnie partnera ze Wschodu. >>

O prawach człowieka mówi się w Białorusi od kilkuset lat. Ale do dzisiaj kwestia wolności osobistych i wolności sumienia są dla Białorusinów palące. Białoruskie organizacje obrony praw człowieka wciąż działają w niesprzyjających, a nawet niebezpiecznych warunkach. >>

Wszystkie zmiany, które odbywały się w sferze białoruskiej edukacji w ciągu ostatnich dziesięciu lat, można określić jako „powrót do przeszłości”: na potrzeby władzy przepisywano podręczniki historii i wiedzy o społeczeństwie, stworzono silny pion edukacyjny, zniszczono język narodowy, do szkół wróciła ideologia. >>

Intelektualiści białoruscy nie tylko widzą Białoruś w Europie, jeśli chodzi o położenie geograficznie, ale promują „drogę do Europy” jako ideę niematerialnych (społeczno­‑kulturalnych) wartości. >>

Sytuacja języka białoruskiego jest dziś w Białorusi niejednoznaczna. Z jednej strony liczba ludzi określających białoruski jako swój język ojczysty i tych, którzy na co dzień mówią po białorusku, znacznie się zmniejszyła. Z drugiej strony polepsza się stosunek do języka: przestaje być on językiem opozycji czy wsi. >>

Niezależny sektor mediów w Białorusi nie przestaje bronić prawa dziennikarzy do swobodnej pracy w swoim zawodzie. W warunkach ciągłej presji ideologicznej ze strony państwa i aktualnego kryzysu ekonomicznego wydania niepaństwowe muszą walczyć o przeżycie. >>

Na szczeblu państwowym problemy równości płci w Białorusi pozostają wyłącznie „tematem kobiecym”, którym zajmuje się tylko Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej. Innymi słowy, nadal rozpatrywane są tylko społeczne aspekty tej kwestii, a poza tym ignoruje się te problemy, które w równym stopniu dotykają zarówno kobiety, jak i mężczyzn. >>

Dla większości białoruskich urzędników „białoruskie” oznacza wyłącznie etnograficzne i folklorystyczne. Nie do końca rozumieją, że białoruska kultura istnieje dziś w sposób całkowicie naturalny w europejskim kontekście. >>

O szykanach Łukaszenki wymierzonych w niezależną białoruską gazetę z Natalką Babiną rozmawia Katarzyna Kotyńska. >>

Nieoficjalnie w źródłach dyplomatycznych zaczęła pojawiać się informacja o celu wizyty na Białorusi, Ministrów Spraw Zagranicznych Polski i Niemiec – Radosława Sikorskiego i Guido Westerwelle, a 15 listopada – Eurokomisarza ds. Europejskiej Polityki Sąsiedztwa – Stefana Füle. Mówiło się o tym, że biurokraci europejscy przywieźli plan dla Łukaszenki. >>

O innym życiu spektaklu, którego mieszkańcy Mińska mają już dość, opowiada aktorka Julia Szauczuk.

>>

Nie jestem Martinem Luterem Kingem, ale też mam marzenie. Nie takie, jak on – znacznie mniejsze. Chcę, żeby społeczeństwo białoruskie można było tworzyć słowami. >>

Jestem optymistką, bo żyję wśród Białorusinów. >>

Gdy jeden, dwóch, pięciu znajomych mówią ci, że nie oglądali noworocznego orędzia Łukaszenki, wtedy dokładnie rozumiesz: w powietrzu wisi nienawiść. >>

Wybitny ukraiński politolog – Mykoła Riabczuk, obszernie i bezpardonowo odnosi się do zbioru „Nowa Europa Wschodnia: Ukraina, Białoruś i Mołdawia”.

>>

Ta kampania wyborcza nie jest całkiem standardowa dla Białorusi, nie dlatego tylko, że odbywa się w innej, w porównaniu z wcześniejszymi, sytuacji międzynarodowej. Najważniejsze jest to, że w omawianych wyborach władza po raz pierwszy w historii odniesie zwycięstwo nad opozycją, opierając się nie tylko o metodę mocy, lecz również o czytelną z punktu widzenia strategii i taktyki budowę kampanii wyborczej. >>

Unii Lubelskiej nie można uznać za umowę dobrowolnie zawartą przez dwa podmioty równorzędne. Był to raczej wynik zgody jednego z przeciwników, który zdał się na łaskę zwycięzcy. >>

Unii Lubelskiej nie można uznać za umowę dobrowolnie zawartą przez dwa podmioty równorzędne. Był to raczej wynik zgody jednego z przeciwników, który zdał się na łaskę zwycięzcy. >>

Unii Lubelskiej nie można uznać za umowę dobrowolnie zawartą przez dwa podmioty równorzędne. Był to raczej wynik zgody jednego z przeciwników, który zdał się na łaskę zwycięzcy. >>

Jest mało prawdopodobnym to, że polityka UE będzie przejrzysta i zrozumiała dla społeczeństwa białoruskiego, które gubi się wśród wzniosłych frazesów o „konstruktywnym dialogu” i „dyskusji na temat palących kwestii codzienności”. Unia nie ma planu działań mających na celu normalizację stosunków z Białorusią, w którym zostałyby określone odpowiednie kryteria oceny świeżych białoruskich reform. >>

To, czemu tak uparcie nie dawaliśmy wiary, jednak zaczyna się dziać. Poprzedni rok okazał się pierwszym z czternastu lat panowania na Białorusi prezydenta Aleksandra Łukaszenki, w końcu którego klimat polityczny w porównaniu z początkiem roku wyraźnie się ocieplił. Transformacja łukaszenkowska – o której rozmowy jeszcze półtora roku temu odbierano jako całkowity nonsens, której możliwość pół roku temu autor niniejszego artykułu rozważał jako hipotezę – stała się rzeczywistością. >>

Projekt tajnego porozumienia z 1923 roku pomiędzy rządem Republiki Litewskiej a rządem Białoruskiej Republiki Narodowej dotyczący wzajemnego poparcia w sprawie terytoriów okupowanych przez Polskę. >>

Artykuł otwierający cykl tłumaczeń z białoruskiego miesięcznika „Arche”. >>

Ciężko mi pisać o białoruskim teatrze. Jest w „Imieniu róży” Umberto Eco takie spostrzeżenie – znajdując się wewnątrz labiryntu, nie zrozumiesz, w jaki sposób jest on zbudowany. >>

Początki intensywniejszych kontaktów ze scenami z Białorusi i Ukrainy sięgają roku 1991. Wtedy to Krystyna Meissner, reżyser i dyrektor Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu, zorganizowała pod hasłem „zszywania Europy” I Międzynarodowy Festiwal „Kontakt”.  >>

Nadeszły lata trzydzieste. Pisarstwo stało się jednym z najbardziej niebezpiecznych zajęć. Badacz terroru bolszewickiego Leanid Marakou niedawno opublikował dokument z dnia 15 września 1937 r., podpisany przez J. Stalina, W. Mołotowa, oraz przez naczelnika 8-go wydziału Zarządu Głównego Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR starszego oficera W. Cesarskiego. Była to lista 103 osób skazanych na rozstrzelanie. Pod numerem 1 na tej liście widnieje poeta Anatol Wolny, pod numerem 18 poeta Aleś Dudar, pod numerem… >>