kultura enter miesięcznik wymiany idei

Posługujący się językiem białoruskim działacz kultury nie ma szans stać się liderem politycznym. Czy białoruska inteligencja ponosi odpowiedzialność za postawę dużej części swoich rodaków? Oczywiście – inna postawa białoruskiego społeczeństwa jest niemożliwa. >>

To, z czym w tej chwili środowiska kultury białoruskiej mają największy problem, to polityzacja ich aktywności. Siłą niejako i wbrew nim samym. >>

>>

Dzisiaj w Białorusi każda polityka zjednoczenia się poza kontrolą władzy, jak również przejaw samodzielności w myśleniu i zachowaniu, tak lub inaczej trafia w sferę polityki, zgody lub niezgody z kursem politycznym prezydenta i struktur rządowych. >>

O prawach człowieka mówi się w Białorusi od kilkuset lat. Ale do dzisiaj kwestia wolności osobistych i wolności sumienia są dla Białorusinów palące. Białoruskie organizacje obrony praw człowieka wciąż działają w niesprzyjających, a nawet niebezpiecznych warunkach. >>

Z Rimvydasem Valatką, dziennikarzem, publicystą, redaktorem naczelny portalu internetowego „lrytas.lt” i największego dziennika na Litwie „Lietuvos rytas” rozmawia Antoni Radczenko.

>>

Wybory prezydenckie w Rosji coraz bliżej. Kandydat jest znany – choć jeszcze się do tego nie przyznał – rozważa za i przeciw, niczego nie wyklucza. >>

Przed kilkoma miesiącami znany litewski komentator Arkadijus Vinokuras zasugerował, że stosunki polsko – litewskie są tak złe, że mogą się tylko polepszać. Niestety życie skorygowało tę tezę. Przyjęta 17 marca br. na Litwie nowa redakcja Ustawy o Oświacie stała się kolejną kością niezgody w relacjach polsko-litewskich. >>

Nieoficjalnie w źródłach dyplomatycznych zaczęła pojawiać się informacja o celu wizyty na Białorusi, Ministrów Spraw Zagranicznych Polski i Niemiec – Radosława Sikorskiego i Guido Westerwelle, a 15 listopada – Eurokomisarza ds. Europejskiej Polityki Sąsiedztwa – Stefana Füle. Mówiło się o tym, że biurokraci europejscy przywieźli plan dla Łukaszenki. >>

W 2010 roku państwa wschodnioeuropejskie (poza Mołdawią), ostatecznie zaprezentowały się jako region przeróżnych nie-wolności: od brutalnej dyktatury białoruskiej do leniwo-wirtualnego autorytaryzmu rosyjskiego i oligarchii ukraińskiej. >>

Z Egidijusem Meilūnasem – wiceministrem Ministerstwa Spraw Zagranicznych Litwy rozmawia Antoni Pacuk Radczenko. >>

Ze Stanisławem Cygnarowskim, byłym Konsulem Generalnym RP na Litwie o stosunkach litewsko-polskich rozmawia Paweł Laufer >>

„Najgorszy jest ten kot Aleknavičiusów – Pilsuckis (Piłsudski – red.), potwornie gruby i strasznie nachalny, Kaukasowi się nie poddaje i wszędzie szcza. Później wszystko to śmierdzi jakby rozlano naftę. Jest bałwanem i oszczał moją sutannę na wizyty w kurii biskupiej”. >>

Radni Wilna, w geście współczucia i solidarności, zaproponowali, aby jednej z centralnych ulic nadać imię zmarłego polskiego prezydenta. Po kilku miesiącach, postanowiono odroczyć podjęcie tej decyzji. Radni nie mogli zadecydować jak poprawnie ma brzmieć nazwa ulicy: czy w wersji litewskiej „Lecho Kačynskio”, czy po polsku. >>

Na temat stereotypów, mitów i schematów w relacjach polsko-litewskich spierają się Piotr Maciążek (PSZ) i Dominik Wilczewski (PSZ).

>>

Prezentujemy chronologiczny zapis sporu polsko-litewskiego.   >>

Podsumowanie roku 2010 na Ukrainie przez wybitnych ukraińskich intelektualistów. O stanie Ukrainy piszą: Jarosław Hrycak, Wołodymyr Kułyk, Jurij Szapował, Ołeksandr Motyl >>

Nie jestem Martinem Luterem Kingem, ale też mam marzenie. Nie takie, jak on – znacznie mniejsze. Chcę, żeby społeczeństwo białoruskie można było tworzyć słowami. >>

Jestem optymistką, bo żyję wśród Białorusinów. >>

Gdy jeden, dwóch, pięciu znajomych mówią ci, że nie oglądali noworocznego orędzia Łukaszenki, wtedy dokładnie rozumiesz: w powietrzu wisi nienawiść. >>

Wybitny ukraiński politolog – Mykoła Riabczuk, obszernie i bezpardonowo odnosi się do zbioru „Nowa Europa Wschodnia: Ukraina, Białoruś i Mołdawia”.

>>

Blitzkrieg Janukowycza głosił: „Przyszedłem na zawsze, opór jest daremny”. >>

Ta kampania wyborcza nie jest całkiem standardowa dla Białorusi, nie dlatego tylko, że odbywa się w innej, w porównaniu z wcześniejszymi, sytuacji międzynarodowej. Najważniejsze jest to, że w omawianych wyborach władza po raz pierwszy w historii odniesie zwycięstwo nad opozycją, opierając się nie tylko o metodę mocy, lecz również o czytelną z punktu widzenia strategii i taktyki budowę kampanii wyborczej. >>

Podstawowym narzędziem komunikacji niewerbalnej polityków jest dotyk. A sposób funkcjonowania zachowań dotykowych w polityce różni się znacznie od ich funkcjonowania w sferze publicznej czy prywatnej. >>

Trzeba być ślepym, żeby nie dostrzegać negatywnych tendencji w relacjach polsko-ukraińskich. Zaczęło się od deklaracji premiera Polski – Donalda Tuska o uporządkowaniu relacji z Federacją Rosyjską. Zbożny cel. I nierealny. Nierealny bez względu na zakres poczynionych przez Polskę ustępstw. >>

Rosyjska Cerkiew Prawosławna z Cyrylem Gundiajewem na czele to taka sama część rosyjskiego establishmentu, jak Federalna Służba Bezpieczeństwa, GRU, telewizja ORT, Russia Today, Instytut WNP z Zatulinem na czele, putin-jugendowska organizacja „Nasi”, Partia Liberalno-Demokratyczna Żyrinowskiego i wiele innych. >>

Stawiając pod znakiem zapytania możliwość dalszego dialogu z Ukraińską Cerkwią Prawosławną Patriarchatu Kijowskiego, Cyryl szorstko wypowiedział się o rozpadzie ukraińskiego prawosławia i wezwał rozłamowców do skruchy i powrotu na łono jedynie prawdziwej Cerkwi. Cyryl, który w pojedynkę modlił się w historycznej katedrze metropolitów kijowskich, chciał zademonstrować swoją siłę, jako głowy Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego. >>

Patriarcha nauczał: „Odessa to miasto wielokulturowe, w którym przeplatają się różne wyznania. Jednak przy całym swoim bogactwie kulturowym Odessa mocno czerpie z rosyjskiej tradycji Rusi Kijowskiej”. Pozostaje zagadką to, w jaki sposób do „tradycji Rusi Kijowskiej” odwoływać się może miasto, które wyrosło na ruinach twierdzy tureckiej dopiero nieco ponad 200 lat temu, a w początkach swojego istnienia największy wpływ na jego historię miał nie kto inny, jak Europejczycy. >>

Podczas wizyty Cyryla reporty alarmowały o gwałceniu zasad demokracji. W Dniepropietrowsku aresztowano 30 aktywistów, sprzeciwiających się lokalnemu zakazowi demonstracji. Autobusy wiozące wiernych Patriarchatu Kijowskiego do stolicy na jubileusz chrystianizacji Rusi Kijowskiej – którego celebracji wspólnie z Patriarchatem Kijowskim patriarcha Cyryl odmówił – policja zawróciła z powodu „braku miejsca do parkowania”. >>

Jeśli Unia Europejska nie może wspomóc i wypromować demokracji na swoim pograniczu i zabezpieczyć się przed przeobrażeniem się Ukrainy w drugą Jugosławię, nie jest warta złamanego grosza wraz ze swoimi „europejskimi wartościami ogólnoludzkimi”.

>>

Niezależnie od tego, jakie decyzje podejmie Parlament Europejski i jakimi środkami posłuży się prezydent Janukowycz, kontrowersje wokół Bandery z pewnością nie znikną z życia Ukrainy. A wszystko dlatego, że ich istotą nie jest historia, polityka czy ideologia, ale tożsamość.

>>

„Ciotki” nerwowo wyglądały przez okna, żeby zobaczyć, który z celników jest na zmianie, a kiedy dostrzegły „dobrego celnika”, którego konspiracyjnie nazywały „Iwanem”, wprost zawyły ze szczęścia. „Iwan” rzeczywiście okazał się dobrym chłopiskiem. >>

Rosyjski rząd świadomie obrał kurs na demontaż istniejącego systemu bezpieczeństwa, którego kluczowym celem stało się podporządkowanie Ukrainy geostrategicznym interesom Rosji. Przed społeczeństwem rosyjskim Ukraińców kreuje się na nieprzyjaciół, na Ukrainę narzuca się etykietę głównego destabilizatora w stosunkach między UE a Rosją.

>>

Dziś o Karcie Polaka piszą wszystkie media: litewskie podważają prawo Waldemara Tomaszewskiego i Michała Mackiewicza do bycia posłami, polskie – biją na alarm z powodu kolejnej odsłony „antypolskiej kampanii”… >>

Projekt tajnego porozumienia z 1923 roku pomiędzy rządem Republiki Litewskiej a rządem Białoruskiej Republiki Narodowej dotyczący wzajemnego poparcia w sprawie terytoriów okupowanych przez Polskę. >>

Z członkiem Platformy Marksistowsko-Leninowskiej Komunistycznej Partii Azerbejdżanu rozmawia Aleksandr Sztelmach.

>>

Dławienie sprzeciwu chłopów wobec kampanii rekwirowania zboża, bezpośrednie uczestnictwo czekistów w działaniach rekwizycyjnych na wsiach, systematycznie zbieranie informacji o przejawach niezadowolenia z  twardej polityki reżimu — czekistowska „operacja na wsi” rozrosła się do operacji przeciw całemu społeczeństwu, aby ostatecznie je ukorzyć i  siłą odwieść od zastanawiania się nad tym, kto tak naprawdę stoi za Wielkim Głodem.

>>

Przyjaciele powiedzieli mi, że duża grupa turystów wróciła ostatnio z  Węgier i Polski, i na dniepropietrowskim targu pojawiły się nowe płyty. Miałem 50 rubli, które zarobiłem tego lata w kołchozie. Na targu widziałem wszystkie moje ulubione albumy Deep Purple, Uriah Heep, Geordie, Gary’ego Glittera, Slade i Sweet. To zadziwiające, jaki wybór nagrań rockowych można znaleźć u naszych socjalistycznych przyjaciół! >>

Ukraina jest terytorium sakralnym narodu rosyjskiego, dlatego żaden kompromis nie jest tu możliwy. Tutaj jest centrum i sens naszej historii. >>

W uszach Estończyków szczególnie groźnie zabrzmiały słowa premiera Putina, że Rosja ma prawo wszelkimi środkami chronić swoich obywateli, i to niezależnie od tego, gdzie mieszkają.

>>

Z Ewą Wójciak, aktorką, dyrektorem Teatru Ósmego Dnia rozmawia Paulina Skorupska.

>>

W odróżnieniu od swych sąsiadów – Polski, Słowacji, Węgier, Rumunii, Czech oraz Serbii – Ukraina nie chce uznać Rusinów (Karpatorusinów) za odrębną narodowość. Taka polityka prowadzi do ostrego pogwałcenia praw człowieka. >>

Znamienny jest stosunek władz azerbejdżańskich do kwestii wojny gruzińsko-osetyjskiej. Dokładniej, pragmatyczne Baku w żaden sposób nie ustosunkowało się do tej kwestii, a przez pierwszy tydzień oficjalne media nawet nie wspominały o jej istnieniu. Z drugiej strony działały niezależna prasa i telewizja. Tworzyło to niezwykle bogate spektrum różnych stanowisk i poglądów. >>

Urzędnik UE, który widział rozwój konfliktu przebywając w Tbilisi, zauważył, że kiedy Putin mówi o rosyjskiej misji przeciw „ludobójstwu” w południowej Osetii i woła o pociągnięcie do międzynarodowej odpowiedzialności „zbrodniarzy” z Tbilisi, stwarza „paralelny wszechświat, parodię Zachodu”. Wygląda na to, iż cel Putina jest o wiele poważniejszy niż ośmieszenie Zachodu. Nie po raz pierwszy zagarnął on panteon zachodnich wartości i wypełnił go totalnie inną teologią. >>

Wszyscy ci, którzy śledzą poczynania ukraińskich kapitalistów (oligarchów), dobrze znają niektóre rezultaty ich „działalności biznesowej”. Nawet prezydencki dekret nie zdołał powstrzymać budowy monstrualnego wieżowca dla bogaczy nad brzegiem Dniepru, zakłócającego widok na piękne zarysy pobliskiego Pałacu Mariańskiego. >>

Prawdziwym geopolitycznym celem Rosji podczas jej agresji w Gruzji był nie tyle samodzielny reżim Michaiła Saakaszwilego, ale Azerbejdżan. Dlaczego Moskwa odważyła się na tak brutalny krok? Według mnie jest to część dwóch planów zakrojonych na dużo szerszą skalę. >>

Rozmowa z Lubow Simkajewną Pankiną, Osetyjką, nauczycielką języka rosyjskiego w Azerbejdżanie i wykładowczynią literatury.

>>

Wspólna liturgia obok pomnika świętego Włodzimierza nie była liturgią miłości, lecz demonstracją siły. Tu w swoje rewiry wkroczył duch zazdrości, który pragnie za każdą cenę zachować sporne terytorium. Konkurencja między patriarchami Moskwy i Konstantynopola stała się wiodącym tematem dla chrześcijan na świecie, i na uroczystościach w Kijowie to się nie skończy.  >>

W swoich działaniach propagandowych Rosja i jej stronnicy nie mówią o tym, że na Ukrainie panuje korupcja o natężeniu nie do zaakceptowania dla kraju członkowskiego UE. Zamiast tego wolą stosować przesiąknięte rosyjskimi ideami imperialnymi argumenty, za pomocą których próbują udowodnić, że Ukraina “należy do Rosji”. >>

Choć politycy Partii Regionów popierają niepodległość Ukrainy, niezawisłość od Rosji, co dyktowane jest troską o utrzymanie kontroli nad terytorium, na którym znajdują się ich majątki, to trudno zrozumieć na jaki sposób: polski czy białoruski rozumieją tę niezależność. >>