kultura enter miesięcznik wymiany idei

kultura enter miesiecznik wymiany idei


Porzucone miasto: Borysław Stanisława Rachfała

Szyby, znane nam z licznych pocztówek, jeszcze dominują w jego pejzażu, ale to nie one określają charakter Borysławia Stanisława Rachwała. Zdjęcia z jego albumu to spojrzenie na miasto od wewnątrz, możliwość zanurzenia się w świecie, który dawno odszedł w zapomnienie.

>>



, , ,

Rozkosz miłości

Znajdę sobie strefę przygraniczną i będę stamtąd strzelać w was bańkami mydlanymi z radiopromieniowaniem moich płuc. Codziennie będę podkładać kasety VHS z dobrą pornografią wybitnych polskich reżyserów. Będę siedział pod prywatnym mieszkaniem konsula i uczył się grać na gitarze „Murkę”. >>



, , ,

Biało-czerwona zazdrość

Gwiżdżąc Toccatę i fugę d-moll pod kościołem Bacha w Lipsku, szwendając się uliczkami wylizanego do rajskiej czystości Fryburga, wpatrując się w nocne światła Times Square, chowając się przed subtropikalnym słońcem w muzeach waszyngtońskiego National Mall, nie zazdroszczę. Zazdroszczę natomiast Polakom. >>



,

Ukrsploatacja

O ukraińskiej kulturze masowej mówi i pisze się, że takowa w ogóle nie istnieje. Tymczasem ukraińska kultura masowa nie tylko istnieje, ale rozwija się według dość specyficznego modelu. >>



, ,

DNA Miasta w Charkowie

Mieszkańcy Charkowa, którzy uczestniczyli w spotkaniu „DNA Miasta”, jednoznacznie i bez cienia nadziei stwierdzili, że polskie doświadczenie skutecznego dialogu społeczności z władzą lokalną, jest w zasadzie niemożliwe. Nikt z obecnych nie mógł sobie wyobrazić, że władza lokalna może być w ogóle dostępna i otwarta na dialog. Innym, równie istotnym problemem jest podział społeczeństwa obywatelskiego, jego funkcjonowanie w ramach zamkniętych grupek, które albo nic o sobie nie wiedzą, albo ze sobą rywalizują.

>>



, ,

Nie ma szans na porozumienie zwycięzców i ofiar


W spadku po czasach komunistycznych Ukraina odziedziczyła nie tylko współczesne granice, strukturę etniczną i społeczną, system przemysłu i gospodarki rolnej, ale też w dużej mierze paternalistycznie myślące społeczeństwo mające wysokie oczekiwania odnośnie pomocy społecznej ze strony państwa. >>




, ,

Radykalny „Femen” i nowy kobiecy aktywizm

Jak i dlaczego ten ruch pojawił się właśnie teraz, w czasie neokonserwatywnego zwrotu w naszej historii, właśnie w tym postradzieckim kraju i właśnie w tej formie: protestu topless młodych dziewcząt? >>




, ,

Wariacje na temat ukraińskiej wariacji (Lina Kostenko, „Pamiętnik ukraińskiego szaleńca”)

Pod koniec ubiegłego roku w życiu literackim, kulturalnym i w dużej mierze społecznym Ukrainy wydarzeniem numer jeden było ukazanie się książki Liny Kostenko. >>



,

Lina Kostenko – wiersze

Wiersze pochodzą z książki Liny Kostenko I dzień, i noc, i mgnienie… Wybrał, przełożył i posłowiem opatrzył Andrzej Nowak, Oficyna Literacka Fundacja Św. Włodzimierza, Kraków 1997.
>>



,

Pokora wobec wschodnioeuropejskiego losu

W 2010 roku państwa wschodnioeuropejskie (poza Mołdawią), ostatecznie zaprezentowały się jako region przeróżnych nie-wolności: od brutalnej dyktatury białoruskiej do leniwo-wirtualnego autorytaryzmu rosyjskiego i oligarchii ukraińskiej. >>



, , , ,

Poza Majdanem Niepodległości. Podsumowanie roku politycznego

Podsumowanie roku 2010 na Ukrainie przez wybitnych ukraińskich intelektualistów. O stanie Ukrainy piszą: Jarosław Hrycak, Wołodymyr Kułyk, Jurij Szapował, Ołeksandr Motyl >>






, ,

Rekonstrukcja regionu

Wybitny ukraiński politolog – Mykoła Riabczuk, obszernie i bezpardonowo odnosi się do zbioru „Nowa Europa Wschodnia: Ukraina, Białoruś i Mołdawia”.

>>



, , , ,

Ukraiński rok wyborów

Blitzkrieg Janukowycza głosił: „Przyszedłem na zawsze, opór jest daremny”. >>



, ,

Dlaczego ukraińscy historycy nie powinni rewidować historii Ukrainy

Naukowa rewizja historii podbitej przez Rosję Ukrainy jest potrzebna i trzeba się spodziewać, że przyjdzie na nią czas. Rosyjscy politycy dojrzeją kiedyś i przestaną ślepo naśladować amerykańską prawicę. >>



, ,

Kłopoty z Banderą – niekończąca się dyskusja

Między pamięcią a odpowiedzialnością, Ukraińska przeszłość i przyszłość, Niewinność pamięci, Deheroizacja oporu – cztery zamieszczone na łamach „Krytyki” wypowiedzi o dylematach ukraińskiej pamięci.

>>





,

Językobójstwo – ukraiński problem z mową

Celem językobójstwa, w odróżnieniu od ludobójstwa, nie jest fizyczne zniszczenie narodu, lecz jego wynarodowienie jako językowej, kulturalnej i historycznej wspólnoty. >>


,

, ,

Ukraina na cenzurowanym

Niemożliwe jest istnienie wolnej prasy w zniewolonym, biednym, skorumpowanym kraju.

Z Witalim Portnikowem, ukraińskim dziennikarzem, jednym z najbardziej znanych publicystów i komentatorów politycznym rozmawia Paweł Laufer. >>





Łeś Kurbas – pomiędzy natywizmem, nacjonalizmem a modernizmem

Łesiowi Kurbasowi przyszło żyć w czasach i w takiej przestrzeni geograficznej, w których  doświadczenie sprzeczności na poziomie ideologicznym było nie do uniknięcia. Życie Kurbasa to ciągłe oscylowanie pomiędzy natywizmem, nacjonalizmem a modernizmem.

>>


,

,

Bohdan Ihor Antonycz: W poszukiwaniu wyrwanych stron podręcznika literatury XX wieku

Wbrew rozumowi wierzę, że księżyc, który świeci nad moją rodzinną wsią w powiecie gorlickim jest inny od księżyca znad Paryża, Rzymu, Warszawy, czy Moskwy… Wierzę w ziemię ojczystą i w jej poezję. >>





Proces dyplomatycznej izolacji Ukrainy

Trzeba być ślepym, żeby nie dostrzegać negatywnych tendencji w relacjach polsko-ukraińskich. Zaczęło się od deklaracji premiera Polski – Donalda Tuska o uporządkowaniu relacji z Federacją Rosyjską. Zbożny cel. I nierealny. Nierealny bez względu na zakres poczynionych przez Polskę ustępstw.

>>



, , , ,

Moja rezolucja w sprawie sytuacji w Parlamencie Europejskim

Ja, obywatel Ukrainy, Ołeksandr Bojczenko proponuję, by Przewodniczący Parlamentu Europejskiego wydrukował rezolucję Parlamentu Europejskiego RC-B7-0116/2010 w wystarczającej dla wszystkich europosłów liczbie egzemplarzy na jak najmiększym papierze, żeby choć jakaś korzyść z niej była.

>>



, ,

Polska i Ukraina po miesiącu miodowym

Ja, Ukrainiec, odważę się na tę nielojalną w stosunku do moich rodaków metaforę, żeby przypomnieć: historia to nierozerwalny łańcuch przyczyn i skutków, z którego nie można wyrwać samowystarczalnego, wyjaśniającego wszystko urywka. Dlatego wojnie historiografii nie będzie końca, jeżeli nie uda się nam schrystianizować naszego historycznego myślenia. >>



,

Dziedzictwo ducha i pieśni – Majsternia Pisni

W wypadku sporej części społeczeństwa Ukrainy wydaje się, że łatwiej jest wyprzeć tradycyjną kulturę materialną niż pozbawić ludzi związku z czymś tak silnie zakorzenionym wśród nich, jak tradycja śpiewu.

>>


,

, , , ,

Wizyty patriarchy jako zwierciadło kreolizacji

Rosyjska Cerkiew Prawosławna z Cyrylem Gundiajewem na czele to taka sama część rosyjskiego establishmentu, jak Federalna Służba Bezpieczeństwa, GRU, telewizja ORT, Russia Today, Instytut WNP z Zatulinem na czele, putin-jugendowska organizacja „Nasi”, Partia Liberalno-Demokratyczna Żyrinowskiego i wiele innych. >>



, , ,

Gest Patriarchy

Stawiając pod znakiem zapytania możliwość dalszego dialogu z Ukraińską Cerkwią Prawosławną Patriarchatu Kijowskiego, Cyryl szorstko wypowiedział się o rozpadzie ukraińskiego prawosławia i wezwał rozłamowców do skruchy i powrotu na łono jedynie prawdziwej Cerkwi. Cyryl, który w pojedynkę modlił się w historycznej katedrze metropolitów kijowskich, chciał zademonstrować swoją siłę, jako głowy Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego. >>



, , ,

”Rosyjski świat” Patriarchy Cyryla

Patriarcha nauczał: „Odessa to miasto wielokulturowe, w którym przeplatają się różne wyznania. Jednak przy całym swoim bogactwie kulturowym Odessa mocno czerpie z rosyjskiej tradycji Rusi Kijowskiej”. Pozostaje zagadką to, w jaki sposób do „tradycji Rusi Kijowskiej” odwoływać się może miasto, które wyrosło na ruinach twierdzy tureckiej dopiero nieco ponad 200 lat temu, a w początkach swojego istnienia największy wpływ na jego historię miał nie kto inny, jak Europejczycy. >>



, , ,

Modlitwa i polityka: Ukraina w kleszczach Rosji

Podczas wizyty Cyryla reporty alarmowały o gwałceniu zasad demokracji. W Dniepropietrowsku aresztowano 30 aktywistów, sprzeciwiających się lokalnemu zakazowi demonstracji. Autobusy wiozące wiernych Patriarchatu Kijowskiego do stolicy na jubileusz chrystianizacji Rusi Kijowskiej – którego celebracji wspólnie z Patriarchatem Kijowskim patriarcha Cyryl odmówił – policja zawróciła z powodu „braku miejsca do parkowania”. >>



, , ,

Kontrrewolucja Janukowycza

 

Jeśli Unia Europejska nie może wspomóc i wypromować demokracji na swoim pograniczu i zabezpieczyć się przed przeobrażeniem się Ukrainy w drugą Jugosławię, nie jest warta złamanego grosza wraz ze swoimi „europejskimi wartościami ogólnoludzkimi”.

>>



, , ,

Bandera a sprawa ukraińska

Niezależnie od tego, jakie decyzje podejmie Parlament Europejski i jakimi środkami posłuży się prezydent Janukowycz, kontrowersje wokół Bandery z pewnością nie znikną z życia Ukrainy. A wszystko dlatego, że ich istotą nie jest historia, polityka czy ideologia, ale tożsamość.

>>



, , , , ,

Kontrabandą do Europy

„Ciotki” nerwowo wyglądały przez okna, żeby zobaczyć, który z celników jest na zmianie, a kiedy dostrzegły „dobrego celnika”, którego konspiracyjnie nazywały „Iwanem”, wprost zawyły ze szczęścia. „Iwan” rzeczywiście okazał się dobrym chłopiskiem.

>>



, , ,

Piłkarskie rozgrywki o język ukraiński

Projekt EuroLang (Euro + Languages) ma umożliwić kibicom i gościom EURO 2012 naukę dwóch języków: polskiego i ukraińskiego. Interfejs portalu obsługuje wszystkie oficjalne języki Unii Europejskiej oraz ukraiński i rosyjski -  łącznie 25 języków. >>



,

Strach przed różnorodnością: narodowościowe aspekty tolerancji i homofobii

Rejestr naruszenia praw człowieka prowadzony przez społeczności LGBT świadczy o tym, że rodzima elita polityczna jest skłonna do jawnej lub skrytej homofobii, oraz nie przejawia zainteresowana zrozumieniem problemów gejów i lesbijek.

>>



,

Łączy nas granica. Rozmowa z Włodzimierzem Wysockim, wiceprezydentem Lublina, o współpracy kulturalnej miasta ze Wschodem

Lublin powinien stać się ambasadorem spraw wschodnich, szczególnie ukraińskich, w UE. Nie będę się jednak krygował i łudził romantycznym altruizmem – nie rozpatrujemy tej naszej sprawy jedynie w kategoriach misji. Patrząc pragmatycznie, jest to dla nas wielka szansa, aby w kulturalnej i politycznej debacie Polski i UE stać się wyraźnym, określonym głosem. Głosem pośrednika i eksperta. >>




, , , ,

Moralne pogorzelisko

My – Żydzi czy goje, geje czy hetero, wszyscy, którzy nie chcą zatracić swojej indywidualności w Ciele Narodu – powinniśmy rozpoznać w dymie ze spalonej galerii Hulimowa, jadowity oddech komór gazowych i czarny dym z krematoryjnych pieców. Te niegdyś również poprzedził dym palonych książek i wytworów „sztuki zdegenerowanej”. >>



, , ,

Paraliż po ukraińsku. Z profesorem Jerzym Kłoczowskim, dyrektorem Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, rozmawia Paweł Laufer

Jeśli Ukraina nie będzie dokonywać zmian, nie będzie iść do przodu według pewnego współczesnego modelu europejskiego, to nie ma żadnych szans na zdobycie jakiejś istotnej pozycji w Europie.

>>



,

Ukraina czasów Juszczenki

Na Ukrainie niezbędna jest kolejna reforma konstytucyjna. Jednak czy elity rządzące są w stanie wyjść ponad klanowo-oligarchiczne interesy? Jeśli nie dojdzie na Ukrainie do reform politycznych (systemowych), państwo to nie będzie w stanie uniknąć instrumentalnego traktowania przez aktorów trzecich.

>>





No to kim są ci ludzie?

Społeczeństwo ukraińskie chociaż jest podzielone na liniach etnicznych, regionalnych czy językowo-kulturowych, to nie jest rozbite. A co najważniejsze – praktycznie wszyscy obywatele uznają nienaruszalność granic państwa, nie popierają regionalnego separatyzmu, nie pochwalają rozwiązań siłowych w konfliktach, a co za tym idzie, skazani są na budowanie nowoczesnego narodu i tożsamości narodowej w ramach istniejącego już kraju. Jednak wydaje się, że można mieć przynajmniej dwa zastrzeżenia, co do tego optymizmu.

>>




DAGADANA ДаґаДана

… to zaprzyjaźnione z naszą redakcją polsko-ukraińskie trio łączące folk, jazz i elektronikę. 10 lutego nakładem Offside Records ukaże się debiutancki krążek ‘Maleńka’. kulturaenter objęła ten obiecujący debiut swoim patronatem. >>




List ukraińskich elit do USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Chin, Grupy Wyszehradzkiej i UE w sprawie zaognienia stosunków ukraińsko-rosyjskich

Rosyjski rząd świadomie obrał kurs na demontaż istniejącego systemu bezpieczeństwa, którego kluczowym celem stało się podporządkowanie Ukrainy geostrategicznym interesom Rosji. Przed społeczeństwem rosyjskim Ukraińców kreuje się na nieprzyjaciół, na Ukrainę narzuca się etykietę głównego destabilizatora w stosunkach między UE a Rosją.

>>



,

Metafory zdrady

Dlaczego wschodni Europejczycy wciąż spoglądają w stronę Zachodu mając wobec niego tak wielkie i często bezpodstawne oczekiwania – a robią to pomimo niezliczonych rozczarowań, otwartego lekceważenia, znieważania, domniemanych i realnych zdrad? Dlaczego wciąż infantylnie oczekują, że Zachód powinien o nich pamiętać, dbać, a czasem nawet poświęcać swoje własne interesy w imię pogmatwanych i mało zajmujących go problemów jego wschodnich sąsiadów? >>



,

Co to za ludzie?

Proponuję, by przyjrzeć się problemowi poparcia (czy raczej jego braku) dla niezawisłości państwa, co bez wątpienia stanowi osnowę szerszych pytań: jakim powodzeniem cieszy się „narodowa (ukraińska) idea” bądź „projekt ukraiński” po prawie dwóch dekadach niepodległości?

>>




Polsko-ukraiński Uniwersytet. Międzynarodowy bękart, czy owoc partnerstwa?

O tym jaka jest i jaka powinna być polsko-ukraińska uczelnia w Lublinie

19 listopad 2009 r. Warszawa. Spotkanie minister prof. Barbary Kudryckiej z ministrem oświaty i nauki Ukrainy prof. Iwanem Wakarczukiem w związku Polsko-Ukraińskiego Uniwersytetu Europejskiego.

>>



,

Józef Łobodowski: między Wschodem i Zachodem

W 2009 roku obchodzimy setną rocznicę urodzin Józefa Łobodowskiego, lubelskiego poety, publicysty i tłumacza, który po wojnie aż do śmierci w 1988 roku mieszkał na emigracji w Hiszpanii. Łobodowski – przywódca lubelskiej cyganerii, awanturnik, skandalista i miłośnik boksu. >>



,

Współczesna sztuka ukraińska i nowe technologie

Współczesny odbiorca ukraiński zupełnie nie jest przygotowany do odbioru sztuki mediów, a pod pojęciem sztuki nowoczesnej rozumie jedynie sztukę drugiej połowy XX wieku. Sztuka mediów często w ogóle nie jest traktowana tutaj jak sztuka. >>



,

„Elementy kultury narodowej”, reklama turystyki międzynarodowej i radzieckie agencje turystyczne w epoce Breżniewa (1964-1984)

W lipcu 1978 roku ukraiński zespół folk-rockowy Dnieprzanie odwiedził północnoafrykański Algier. Repertuar Dnieprzan był mieszanką popularnych zachodnich przebojów rockowych i ukraińskich pieśni ludowych, a największym powodzeniem cieszyła się piosenka o historii Ukrainy pod tytułem Kozacy zaporoscy. Co paradoksalne -była ona ukraińską aranżacją Venus, przeboju holenderskiej grupy Shocking Blue. >>



, ,

Polina Rajko – artystka znikąd

Kiedy Nikiforowi z Krynicy pokazywano albumy malarskie, on zawsze pozytywnie reagował na malarstwo prymitywne: „O, kolega!” – mawiał. Bez wątpienia, gdyby Epifaniusz Drowniak i Polina Rajko żyli w tym samym czasie i mieliby szansę się spotkać, w lot rozumieliby siebie nawzajem. >>



, ,

Dlaczego niektórzy Amerykanie wspierają rosyjski imperializm? Rosyjski „Instytut Amerykański w Ukrainie”

Wspólnota interesów między amerykańską izolacjonistyczną i nacjonalistyczną prawicą a noworosyjskimi prawicowymi imperialistami jest oczywista. Jedynie kwestią czasu było przyjęcie przez ludzi pokroju Jima Jatrasa i Anthony’ego Salvia rosyjskich pieniędzy i założenie przy ich pomocy Instytutu Amerykańskiego w Ukrainie. Ma on propagować opinie, które jego założyciele dzielą z szowinistycznymi rosyjskimi neofaszystami: Igorem Markowem, Aleksiejem Duginem, czy Władimirem Zatulinem. >>




Naprzód w przeszłość

Jak scalić cynicznych, postsowieckich chłopców i dziewczęta w jedną ideologiczną strukturę, zmusić ich do przyjęcia logiki „niespłacalnego długu” w stosunku do ludzi, którzy podarowali nam, potomkom, największą wartość – własne życie? Oczywiście należy spróbować przedstawić ten akt ideologicznej interpelacji pod maską „jedynie słusznego” wyboru. Właśnie taką sytuację prezentuje nam film Andrieja Maliukowa „Jesteśmy z przyszłości” (2008). >>



,

Historia pod znakiem zapytania czyli nierozwiązane problemy historii Ukrainy (cz. II)

Rozmowa z udziałem Andrija Portnova, Wołodimira Masliczuka, Andrzeja Gila, Pawła Laufra (cz. II)

>>



, ,

Historia pod znakiem zapytania czyli nierozwiązane problemy historii Ukrainy (cz. I)

Rozmowa z udziałem Andrija Portnova, Wołodimira Masliczuka, Andrzeja Gila, Pawła Laufra (cz. I).

>>



, ,

Głód i represje na Ukrainie

Dławienie sprzeciwu chłopów wobec kampanii rekwirowania zboża, bezpośrednie uczestnictwo czekistów w działaniach rekwizycyjnych na wsiach, systematycznie zbieranie informacji o przejawach niezadowolenia z twardej polityki reżimu — czekistowska „operacja na wsi” rozrosła się do operacji przeciw całemu społeczeństwu, aby ostatecznie je ukorzyć i siłą odwieść od zastanawiania się nad tym, kto tak naprawdę stoi za Wielkim Głodem.

>>



, , ,

Turystyka, konsumpcja dóbr kultury i komsomolski biznes w Dniepropietrowsku epoki Breżniewa (1964-1984)

Przyjaciele powiedzieli mi, że duża grupa turystów wróciła ostatnio z Węgier i Polski, i na dniepropietrowskim targu pojawiły się nowe płyty. Miałem 50 rubli, które zarobiłem tego lata w kołchozie. Na targu widziałem wszystkie moje ulubione albumy Deep Purple, Uriah Heep, Geordie, Gary’ego Glittera, Slade i Sweet. To zadziwiające, jaki wybór nagrań rockowych można znaleźć u naszych socjalistycznych przyjaciół! >>



, , ,

Prywatne muzeum komunizmu, zbrodni, terroru

Już prawie 20 lat istnieje w Chersoniu prywatne Muzeum Totalitaryzmu. Mieści się ono na podwórzu jego twórcy Witalija Aleksandrowicza Trybusznego, lekarza psychiatry z zawodu, hipisa jeśli patrzeć na światopogląd, artysty z powołania. >>



,

Z Witalijem Trybusznym o Leninie, Marksie i Muzeum Totalitaryzmu rozmawia Julia Kysła

Żyła pani kiedyś w mieszkaniu komunalnym? Zostały one stworzone tak, żeby każdy z nas znajdował się w polu widzenia, i często można było tam usłyszeć zdanie: „kto nie wyłączył prymusa”? >>



,

Ukraina – nie Rosja. Rosja – nie Ukraina

Ukraina jest terytorium sakralnym narodu rosyjskiego, dlatego żaden kompromis nie jest tu możliwy. Tutaj jest centrum i sens naszej historii. >>



, ,

O Centrum Sztuki Współczesnej w Kijowie z Julią Wahanową, dyrektorką CSW przy NaUKMA, rozmawia Anna Łazar

Na Ukrainie młodym artystom brakuje nie tylko dużych imprez i systemowego wsparcia instytucjonalnego, borykają się także z mniejszymi bolączkami, nie mają na przykład miejsca, w którym mogliby przedyskutować swoje pierwsze pomysły twórcze.

>>



,

Serca za barykadą

Między społeczeństwem polskiem a kilkoma miljonami rusinów z Podola i Wołynia wzniosła się barykada niezrozumienia i niechęci, za którą biją nienawistne serca bratniego narodu. >>



, ,

„Bezimienna i kosmiczna” mapa Drohobycza według Brunona Schulza, albo Drogi do Schulza w jego mieście rodzinnym

„Epoka genialna” Brunona Schulza nadal istnieje. Istnieje, lecz należy ją wspierać i nie pozwolić na jej zniszczenie.  >>



, , , ,

Życie towarzyskie we Lwowie pod koniec XVIII wieku

Lwów dopiero pod koniec XVIII wieku zaczął odgrywać rolę jako stolica kulturalna i miejsce skupiające wyższe towarzystwo stołeczne. Wcześniej pełnił rolę miasta prowincjonalnego, niezbyt ludnego, w którym niewiele się działo. Musiał ustąpić Warszawie, która była w XVIII wieku niekwestionowaną stolicą uciech i rozrywek, oraz wyższego kulturalnego życia. Miało się to przeobrazić pod koniec XVIII wieku, dzięki politycznym zmianom na mapie Polski. >>



,

Fenomenologia narodu

Jest jakiś niezwykły epistemologiczny urok, który zawiera się w takiej oto sytuacji: czytać pracę Mirosłava Hrocha “W interesie narodowym. Założenia i cele europejskich ruchów nacjonalistycznych XIX w.” będąc w Kijowie, a posługując się przekładem białoruskim. Głównym przedmiotem dociekań Hrocha jest grupa około trzydziestu nacji europejskich, które żyły na swojej ziemi, ale w obrębie obcego państwa.  >>



, ,

O pierwszym żeglowaniu Lublina na Wschód z Tomaszem Pietrasiewiczem rozmawia Paweł Laufer

Byliśmy zapatrzeni w Zachód, Unię Europejską, pędziliśmy do przodu. Gdzie nam było myśleć o jakiejś Ukrainie. Jednak te pierwsze nasze kontakty na początku lat dziewięćdziesiątych były fascynujące, gdyż fascynujący byli tamci ludzie i to co robili. Było w nich coś, co my Polacy zaczynaliśmy tracić. Coś charakterystycznego dla kultury, dla sztuki rozwijającej się w totalnym zniewoleniu – jej wielkie znaczenie, jej nośność.

>>




,

O drugim żeglowaniu Lublina na Wschód i o projekcie L kwadrat z Rafałem Kozińskim rozmawia Paweł Laufer

Dlaczego region lubelski, patrząc z perspektywy Europy, nie miałby się kończyć na Lwowie? Dwa lata temu nikt nie chciał w ogóle o tym rozmawiać. Teraz takie myślenie staje się normą. Dzięki staraniom Lublina o Europejską Stolicę Kultury dostrzeżono, że w tej wielkiej różnorodności Europy musimy mieć coś charakterystycznego, coś co nas wyróżni. Jednym z tych punktów charakterystycznych, nie twierdzę, że głównym i jedynym, może być ta wschodnia kultura, wschodni klimat.

>>



,

Problem Rusinów na Ukrainie. Dwa listy

W odróżnieniu od swych sąsiadów – Polski, Słowacji, Węgier, Rumunii, Czech oraz Serbii – Ukraina nie chce uznać Rusinów (Karpatorusinów) za odrębną narodowość. Taka polityka prowadzi do ostrego pogwałcenia praw człowieka. >>




, ,

Środowisko naukowe i kultura akademicka we współczesnej Ukrainie

W wypadku Ukrainy wielce stosownymi są spostrzeżenia Wiktora Żywowa odnośnie nauki w Rosji: obraz wygląda znacznie bardziej optymistycznie, kiedy obecny stan porównujemy „nie z cudownym stanem u innych, a z bezładem własnej przeszłości”. Pytanie: Czy ukraińska humanistyka jest zdolna, za przykładem barona Münchausena, wyciągnąć samą siebie z błota? chciałbym pozostawić dla dalszej dyskusji. >>



, ,

Kapitalizm, ubóstwo i rusyfikacja w Ukrainie. Ignorowane powiązania

Wszyscy ci, którzy śledzą poczynania ukraińskich kapitalistów (oligarchów), dobrze znają niektóre rezultaty ich „działalności biznesowej”. Nawet prezydencki dekret nie zdołał powstrzymać budowy monstrualnego wieżowca dla bogaczy nad brzegiem Dniepru, zakłócającego widok na piękne zarysy pobliskiego Pałacu Mariańskiego. >>



,

Paliwowy powróz na szyi Europy i polityczny kryzys na Ukrainie?

Prawdziwym geopolitycznym celem Rosji podczas jej agresji w Gruzji był nie tyle samodzielny reżim Michaiła Saakaszwilego, ale Azerbejdżan. Dlaczego Moskwa odważyła się na tak brutalny krok? Według mnie jest to część dwóch planów zakrojonych na dużo szerszą skalę. >>



, ,

Kojące kamienie Odessy… Spacer z Efimem Jaroszewskim

Mamy dwie (a może trzy) ojczyzny: Związek Radziecki, Ukrainę i język rosyjski. Ja mam ich jeszcze więcej: Odessę i babciny jidysz, język ukraiński i przysypaną śniegiem rosyjską literaturę, żydowskie korzenie i doniosłe prawdy judaizmu oraz chrześcijaństwa; stare kamienie, odeskie ulice i podwórza. >>




,

Jak zostałem Czechosłowakiem

Gdy po roku pierestrojka dotarła do Pragi, okazała się rzeczą równie wielką, piękną i niesamowitą, jak zwycięstwo czechosłowackiej reprezentacji w mistrzostwach hokejowych w 1969 roku. Była to naprawdę aksamitna rewolucja. I wtedy znowu poczułem się na krótką, ale niesamowicie szczęśliwą chwilę Czechem. Słowakiem. Niemcem. Węgrem. Bułgarem. >>



,

Teoria ludobójstwa przed wyzwaniem Wielkiego Głodu

Jeżeli chodzi o głód w latach 1932-1933, zaostrzając nieco tezę, można powiedzieć, iż jeszcze w latach 70-ch toczyła się dyskusja czy ten głód w ogóle miał miejsce; od końca lat 80-ch, aż po dziś dzień dyskusja skupia się na kwestii jego premedytacji; dopiero od niedawna poważnie zaczęto dyskutować o kwestii, czy Wielki Głód był ludobójstwem. >>



, ,

Długa droga po kościelnych zaspach

Wspólna liturgia obok pomnika świętego Włodzimierza nie była liturgią miłości, lecz demonstracją siły. Tu w swoje rewiry wkroczył duch zazdrości, który pragnie za każdą cenę zachować sporne terytorium. Konkurencja między patriarchami Moskwy i Konstantynopola stała się wiodącym tematem dla chrześcijan na świecie, i na uroczystościach w Kijowie to się nie skończy.  >>



, , ,

„Rozstrzelane odrodzenie” oraz strategie przetrwania

Faktem godnym ubolewania jest to, iż ta sama koścista ręka śmierci, która podsunęła browning do skroni Chwylowego, zaczęła nam wypłacać za to pieniądze. Bo, jak powiadają, w innych miejscach nie płacą porządnie. Najbardziej byłem zaskoczony kiedy w byłym „Ruchu” dostałem od razu aż półtora tysiąca. Ach, jakież to życie jest cyniczne. Jak tanio się spłaca krew naszego Kolaszy. >>



,

Kajakiem w historię, po Dniestrze (Od Halicza do Chocimia)

Za krzyżem i ponad nim kępa starych drzew osłania cerkiewkę i cmentarzyk. Na samym zakręcie uchodzi do rzeki szemrzący małym wodospadem potok. Przy jego ujściu resztki opuszczonej zagrody, ruiny młyna, na drugim brzegu kolejne opuszczone gospodarstwo. Wieś położona jest w głębi doliny potoku, na obu jego stokach. Jest to stary gród ruski, którego historia sięga czasów przedpiastowskich. >>



,

Rosyjska wojna propagandowa przeciwko przyjęciu Ukrainy do UE

W swoich działaniach propagandowych Rosja i jej stronnicy nie mówią o tym, że na Ukrainie panuje korupcja o natężeniu nie do zaakceptowania dla kraju członkowskiego UE. Zamiast tego wolą stosować przesiąknięte rosyjskimi ideami imperialnymi argumenty, za pomocą których próbują udowodnić, że Ukraina “należy do Rosji”. >>



, ,

Być feministką i kobietą na Ukrainie

Na Ukrainie, z jej immanentną patriarchalną kulturą, z lubością operuje się wizerunkiem kobiety-opiekunki stojącej na piedestale, gloryfikuje się postaci wybitnych Ukrainek i ich historycznej roli, a co przy tym charakterystyczne, istnieje totalny strach przed kobiecością we wszystkich publicznych sferach życia. >>



, ,

Bliscy i nieznani. Wspomnienia o teatrach z Białorusi i Ukrainy

Początki intensywniejszych kontaktów ze scenami z Białorusi i Ukrainy sięgają roku 1991. Wtedy to Krystyna Meissner, reżyser i dyrektor Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu, zorganizowała pod hasłem „zszywania Europy” I Międzynarodowy Festiwal „Kontakt”.  >>



, ,

Rozmowa z Iryną Marczenko o historii i drogach rozwoju współczesnej sztuki ukraińskiej

Historia sztuki Ukrainy to miszmasz paradoksów, niezgodnych, często przeciwnych zjawisk, które pojawiały się w tym samym czasie. Warunki, w jakich to się odbywało stworzyły unikalny kulturowy kontekst. Nie znajdziemy do niego analogii w światowej historii sztuki.  >>




,

Paralele. Ukraińska sztuka mediów

Na Ukrainie technologia mediów jest pojęciem nowym. Ma ono duży potencjał, ale póki co do tego nowatorskiego podejścia stopniowo przyzwyczajają się nie tylko artyści, ale i ich publiczność. Art-media mają sens tylko wtedy, kiedy docierają do swoich odbiorców. Póki co Ukraina stawia pierwsze kroki w tym kierunku. >>



, ,

Rewolucyjna Przestrzeń Eksperymentalna – rewolucyjna przestrzeń Kijowa

Podczas obchodów rocznicy Rewolucji Październikowej w roku 2005 grupa R.E.P. niosła transparenty z podobiznami Warhola i Beuysa. Hasło Warhola: „Oh, when I will be famous, when it will happen?” użyte jako manifestacyjny slogan nie wnosiło zupełnie nic. Uświadamiało natomiast propagandowy charakter takich wystąpień. >>



,

Odessa Dream

Wystawiliśmy stół nad brzegiem Morza Czarnego, na nim spoczęły talerze, piękne naczynia, szklane filiżanki. Znajomi zdziwili się i zapytali: „Po co to wszystko? Wystarczą plastikowe kubeczki i papierowe tacki”. Gospodyni zmierzyła ich wzrokiem i powoli, z postawą pełną godności, odpowiedziała: „Proszę Pani! Dla Pani może to krótki wyskok za miasto. Ale my tu żyjemy pięć miesięcy w roku. To jest Dom. A w każdym dobrym odesskim domu stół ma wyglądać porządnie!” >>



, ,

Kiedy Żadan przestanie pisać?

Rozmowa z Serhiejem Żadanem. Na kanwie „Hymnu młodzieży demokratycznej”.

>>




,

Ukraińska perseweracja

Dla zadośćuczynienia oddajmy Ukrainę Zachodnią Polsce, Zbiór funduszy na uzbrojenie, Przesiedlimy Hucułów do pieców hutniczych. Jakże znamienne  są te hasła głoszone w Doniecku podczas minionych wyborów prezydenckich. Ile w nich odrzucenia wszystkiego, co znajduje się po zachodniej stronie Dniepru. Tu właśnie, na Wschodniej Ukrainie, najwyraźniej dostrzec można w postawach ludzkich coś, co nazwać można ukraińską perseweracją… >>



, ,

Ukraina na rozdrożu

Choć politycy Partii Regionów popierają niepodległość Ukrainy, niezawisłość od Rosji, co dyktowane jest troską o utrzymanie kontroli nad terytorium, na którym znajdują się ich majątki, to trudno zrozumieć na jaki sposób: polski czy białoruski rozumieją tę niezależność. >>



, ,