Strona główna/AKTUALNOŚCI. Demokracji nie wolno poddawać kwarantannie

AKTUALNOŚCI. Demokracji nie wolno poddawać kwarantannie

Dzieki uprzejmości jednego z naszych Autorów, Andrzeja Jaroszyńskiego, udostępniamy oświadczenie Konferencji Ambasadorów RP.

Z najwyższym zaniepokojeniem słuchamy wieści z Budapesztu. Podczas służby dyplomatycznej studiowaliśmy mechanizmy sprawowania władzy; znamy i rozumiemy prawne dokumenty. Niejednokrotnie analizowaliśmy konsekwencje podejmowanych przez różne rządy decyzji. 

Węgierski parlament, zdominowany przez partię Fidesz, uchwalił 30 marca prawo o nadzwyczajnych, rozległych kompetencjach dla rządu.  Powołując się na potrzeby walki z epidemią koronawirusa dał rządowi w Budapeszcie większe uprawnienia niż miał jakikolwiek rząd w Unii Europejskiej w jej dziejach. Pandemia, która dotknęła świat wymusza rozmaite ograniczenia życia społecznego i gospodarczego. Ale zawsze są one weryfikowane i kontrolowane przez parlamenty i przyznawane rządom na ściśle określone, możliwie krótkie terminy. Na Węgrzech Viktor Orban przeforsował przyznanie sobie prawa do omijania ustaw i rządzenia krajem przy pomocy dekretów. Formalnie na czas trwania epidemii, ale to on osobiście ma określić, kiedy epidemia się skończy. Wszelkie wybory do organów i ciał samorządowych zostały zawieszone. Za „krytykę posunięć administracji utrudniającą walkę z epidemią” i „podawanie nieprawdziwych, szkodliwych dla zwalczania koronawirusa informacji” można będzie trafić na pięć lat do więzienia. Co utrudnia i co jest szkodliwe decydować będzie również Orbana. 

Orban rządzi na Węgrzech przy pomocy stanu wyjątkowego już od pięciu lat. Wprowadził go powołując się na zagrożenie uchodźcami. Jednak co dwa tygodnie Parlament musiał ten stan wyjątkowy przedłużać. Nawet ten relikt demokracji został usunięty. Teraz nadzwyczajne uprawnienie rządu są bezterminowe. Mamy do czynienia już nie z kolejnym krokiem budowania autorytarnego reżimu, ale z widmem otwartej dyktatury. Viktor Orban i jego FIDESZ przekroczyli czerwoną linię. Powinniśmy dziś wraz z całym demokratycznym światem bić na alarm.

Dla Polaków sytuacja na Węgrzech ma szczególne znaczenie. Wszak obiecywano nam „Budapeszt w Warszawie”. Polska jest wymieniana w Unii Europejskiej obok Węgier jako państwo łamiące demokrację. Władza zwalcza niezależność sądów, próbuje ograniczyć i osłabić samorządy. W środku pandemii Prawo i Sprawiedliwość chce organizować zagrażające życiu i zdrowiu obywateli powszechne wybory prezydenckie, nie dając żadnych szans na uczciwą przedwyborczą debatę. Chodzi o to, aby – zanim nadejdzie kryzys gospodarczy – PiS jeszcze bardziej umocniło swą władzę, korzystając z tragicznych warunków epidemii. Jesteśmy już tylko o krok od przekroczenia czerwonej linii, którą już przekroczył Victor Orban i jego partia.

Podpisy:

Jan Barcz

Maciej Klimczak

Anna Niewiadomska

Iwo Byczewski

Michał Klinger

Jerzy Marek Nowak

Maria Krzysztof Byrski

Jacek Kluczkowski

Piotr Nowina-Konopka

Tadeusz Diem

Tomasz Knothe

Agnieszka Magdziak-Miszewska

Paweł Dobrowolski

Maciej Kozłowski

Piotr Ogrodziński

Grzegorz Dziemidowicz

Maciej Koźmiński

Ryszard Schnepf

Stefan Frankiewicz

Andrzej Krawczyk

Grażyna Sikorska

Urszula Gacek

Andrzej Krzeczunowicz

Andrzej Towpik

Marek Grela

Henryk Lipszyc

Wojciech Tomaszewski

Andrzej Jaroszyński

Bogumił Luft

Jan Truszczyński

Adam W. Jelonek

Piotr Łukasiewicz

Maria Wodzyńska-Walicka

i‘Konferencja Ambasadorów RP’ to grupa byłych przedstawicieli RP, której celem jest analiza polityki zagranicznej, wskazywanie pojawiających się zagrożeń dla Polski i sporządzanie rekomendacji. Przedstawicieli łączy wspólna praca i doświadczenie w kształtowaniu pozycji Polski jako nowoczesnego państwa Europy, znaczącego członka Wspólnoty Transatlantyckiej. Grupa upowszechnia stanowisko, że polityka zagraniczna powinna reprezentować interesy Polski, a nie partii rządzącej. Strona: ambasadorowie.org

Fot. Piotr Makowski (Unsplash).